High-tech melk smaakt het lekkerst

Melk is heerlijk: boordevol gezonde eiwitten en andere bestanddelen. Helaas zijn bacteriën ook fan van al dat voedzaams en daarmee kunnen ze de melk letterlijk bederven. Vanaf het moment dat de melk de koe verlaat, neemt de melkkwaliteit af door de invloed van externe factoren, waaronder bacteriën. Het schoonmaken van de melk is daarom noodzakelijk. Met pasteuriseren, oftewel kortstondig verhitten van de melk, worden de bacteriën weliswaar gedood maar het leidt ook tot denatureren van een deel van de eiwitten. Dit geeft de wat muffige smaak aan lang houdbare melk. Om de melk zo vers en fris mogelijk te houden en te laten smaken, speelt quality management (QM) een belangrijke rol in de zuivelindustrie.

Van koe tot consument

Alle invloeden die uiteindelijk de kwaliteit van de melk doen afnemen komen dus van buitenaf. En dat kan op veel momenten gebeuren, aangezien de melk een lange weg te gaan heeft van koe tot consument. De uitdaging is dus om die invloeden zoveel mogelijk weg te nemen. Dit kan door het productieproces te optimaliseren: van betere reiniging van productielocaties tot aan het weglaten van volledige processtappen. Het begint echter bij het meten van de melkkwaliteit – en dus bij het stimuleren van melkproducenten om de melkkwaliteit te verbeteren.

Quality management in de zuivelindustrie

Het uitgangspunt is om door middel van controle en monitoring van het proces inzicht te krijgen in de kwaliteit van de melk, gedurende het hele productieproces. Hierbij kan een geïntegreerde kwaliteitsmodule helpen bij het meten en bepalen van de processtappen die het meest van invloed zijn op de melkkwaliteit.

In een ideale situatie wordt dezelfde kwaliteitsmodule gebruikt binnen de gehele keten. In dat geval kunnen er namelijk proces-gerelateerde inspecties worden uitgevoerd. Hierbij worden monsters van het product genomen. Inspectieresultaten worden rechtstreeks in het systeem opgevoerd en zijn direct te herleiden tot het moment in het proces. Resultaten kunnen over langere tijd worden gerapporteerd en gezamenlijk met procestechnologen bekeken worden.

Op deze manier is het mogelijk verbeterpunten te identificeren die kunnen bijdragen aan het waarborgen of verbeteren van de kwaliteit van de melk. Mocht het nodig zijn dat de kwaliteit van het eindproduct achteraf nader onderzocht moet worden, dan kan via track & trace teruggekeken worden in het hele productieproces. Uit deze analyses en inzichten kunnen verbanden naar voren komen die het mogelijk maken de plotselinge afwijking in kwaliteit te verklaren.

Gebruik van data voor kwaliteitsverbetering

Ook kan quality management boeren stimuleren om hun processen te optimaliseren. Het QLIP Laboratorium in Zutphen voert individuele kwaliteitscontroles van boeren uit. QLIP verzamelt de monsters van alle afzonderlijke boeren via de Rijdende Melk Ontvangst (RMO) chauffeurs die de melk vervoeren van de boer naar de fabriek. De boeren worden gecontroleerd en beoordeeld op de kwaliteit van hun melk. Die kwaliteit wordt vertaald naar de vergoeding die boeren ontvangen voor hun product. Hogere kwaliteit resulteert dus in hogere waarde en een hogere uitkering.

Deze verzameling aan data kan op verschillende manieren gebruikt worden om de kwaliteitsverbetering bij melkboeren verder te stimuleren. Zo zou de gemeten kwaliteit per boer door QLIP bijgehouden kunnen worden en door middel van ASN-interfaces (Advanced Shipping Notifications) teruggekoppeld kunnen worden aan de afnemer van de melk. Op deze manier krijgen deze afnemers een betrouwbare kwaliteitsgarantie die ze vervolgens aan de retailer of zelfs de consument kunnen communiceren. Ook later verkregen resultaten van de melk kunnen dan nog doorgegeven worden aan de afnemer. Al deze meetwaarden kunnen bijdragen aan de basis voor kwaliteitsmonitoring: het is de zogenaamde uitgangswaarde.

Tegelijkertijd kan QLIP deze data via een web-portal inzichtelijk maken voor de boer en afzetten tegen de geleverde kwaliteit van boeren uit de regio, zodat een boer zijn geleverde melkkwaliteit kan vergelijken met die van zijn collega’s. Een mooie uitkomst zou zijn als de boer kan zien of zijn investering (van geld maar ook tijd en aandacht) leidt tot een verbeterde productkwaliteit. Een door data gecreëerde open cultuur kan dan leiden tot een algemene productverbetering voor de consument.

Het meten en waarborgen van proces- en productkwaliteit in de hele melkketen via een quality management module draagt bij aan lekkere melk van hoge kwaliteit. Hier profiteren niet alleen boeren en consumenten van, maar alle spelers in de keten. En dus smaakt melk met een vleugje high-tech IT het allerlekkerst!

Voor meer informatie over de onderwerpen uit deze blog, kunt u terecht bij het team van QM-specialisten bij itelligence. U kunt hiervoor contact opnemen met Pascal te Vruchte, tevens auteur van deze blog: pascal.te.vruchte@itelligence.nl.


Contact
Contact

Heeft u vragen? Neem gerust contact met ons op.