Big data maakt de sportzomer nóg mooier

Het is weer een heerlijke sportzomer, zeker dit jaar. Wat een luxeprobleem wanneer je op een zonnige zondagmiddag moet switchen tussen een Touretappe, de Wimbledon mannenfinale én de WK-finale! Ook mooi om te zien hoe data steeds prominenter wordt in de manier waarop de fysieke gesteldheid van sporters wordt gecheckt (lees: gemeten), hoe spelelementen steeds nauwkeuriger geanalyseerd worden en de kijkervaring wordt verrijkt. Ik neem je graag mee in mijn sportzomer, die tot de nok is gevuld met data-analyses.

Van basketbal tot zeilen

Dit jaar was het team van AkzoNobel tijdens de Volvo Ocean Race uitgerust met biometrische sensoren. Hiermee werden de fitheid, het stressniveau en de lichamelijke hersteltijd van de zeilers gemeten. De gegevens werden na elke etappe geanalyseerd en ingezet voor de taakverdeling tijdens de volgende etappe. Het doel is het optimaliseren van het team: elke zeiler voert de taken uit waar hij op dat moment fysiek het beste toe in staat is.

Naast het meten van de sporters zelf kan data ook veel inzicht geven in speltactiek. Dit zie je bijvoorbeeld in het voetbal, waar onder andere penaltyanalyses flink verbeterd zijn dankzij big data. Maar ook andere spelelementen kunnen veel beter worden bestudeerd met behulp van data-analyses. Dat het overigens niet zaligmakend is blijkt uit het feit dat de Duitse voetbalbond (DFB) groots heeft aangekondigd data in te zetten voor dit WK. En we weten hoe dat is afgelopen voor het Duitse elftal.

Maar ook in andere sporten wordt data ingezet voor spelanalyses – vaak in combinatie met analyse van de sporters. Denk bijvoorbeeld aan het honkbalteam dat volledig is samengesteld op basis van statische gegevens van de spelers (verfilmd in het vermakelijke Moneyball). Of de NBA, de Amerikaanse basketbalassociatie, die werkelijk álle statistieken over spelers, teams en wedstrijden bijhoudt op stats.nba.com. Inzichtelijk en vermakelijk, vooral ook voor fans.

En dat brengt me meteen bij mijn laatste voorbeeld: de kijkervaring van de Tour de France. Dankzij de big data van Dimension Data krijgt de kijker veel meer informatie over wat er zich in het peloton afspeelt. Ook leuk voor de mensen die eigenlijk vooral kijken voor de Franse landschappen!

De keerzijde van de medaille

Het klinkt geweldig: voor spelers, teams en supporters worden prestaties en beleving geoptimaliseerd. Maar als data regeert is het menselijke wel heel ver weg. Dat is ook precies waar de Israëlische schrijver Yuval Noah Harari voor waarschuwt in zijn bestseller Homo Deus: een kleine geschiedenis van de toekomst. (Mijn leestip voor deze zomer!)

Hij omschrijft (onder andere) een nieuwe wereldvisie waarin alles is te herleiden tot algoritmen – zowel biomedische als elektronische. Harari noemt dit het dataïsme. In het dataïsme is intelligentie losgekoppeld van bewustzijn. Een zeiler vertrouwt bijvoorbeeld niet meer op zijn of haar eigen stress- of vermoeidheidsgevoelens, maar op het algoritme van de data-analisten dat bepaalt wanneer iemand te vermoeid of gestrest is om bepaalde taken uit te voeren.

Het gevolg is dat “niet-bewuste, maar hyperintelligente algoritmen [ons] spoedig misschien wel beter kennen dan we onszelf kennen,” aldus Harari. Wat gaat dit met onze maatschappij, politiek en dagelijks leven doen, vraagt hij zich terecht af. Als data leidend is, waar blijft dan de mens?

Het is dus van groot belang om een balans te vinden: enerzijds het wiskundige en wetmatige van het algoritme, anderzijds de ongecontroleerdheid en creativiteit van de mens. Wat mij betreft moet het zoeken naar deze balans een prominent onderdeel zijn van alle data-gerelateerde beslissingen die je neemt.

Een inspirerend voorbeeld hiervan zie ik in het Nederlandse hockey, waar met name Marc Lammers – voormalig bondscoach van de dames – veel innovatie heeft gebracht zonder de kracht van de spelers uit het oog te verliezen.

Combineer mentaliteit met tech

Mijn sportzomeradvies? Combineer een winnaarsmentaliteit met het lef om te innoveren en je bent onverslaanbaar. Het verzamelen en analyseren van data is geen doel maar een middel om een doel te bereiken. Wil je de Volvo Ocean Race winnen, zorg dat je met behulp van data weet hoe fit je team blijft onderweg. Wil je wereldkampioen voetbal worden? Gebruik spel- en penaltyanalyses om je tegenstanders te slim af te zijn.

Zorg dat je dus goed weet wat de data je moet opleveren. Big data verzamelen is niet zo moeilijk, maar de juiste data verzamelen is een kunst! Verlies daarnaast het menselijk element nooit uit het oog en realiseer je dat er – meestal – een groot verschil is tussen theorie en de praktijk. Advies dat uiteraard net zo goed te vertalen is naar een business setting. Met deze gedachte wens ik je een zinderende (sport)zomer toe.


Contact
Contact

Heeft u vragen? Neem gerust contact met ons op.